Sert iklimler sert insanlar yaratır. İbni Haldun bu tespiti Mukaddime adlı eserinde açarak anlatmıştır. İskandinavlar, Ruslar, Persler zor iklimlerde sertleşmiş milletlerdendir. Bahsedeceğim kişi de ilk Rus Çarı 4.İvan.

russia-ivan-the-terrible
                 İvan Dönemi Rusya Haritasi
   Ruslar bir ulus olmadan, yani birleşik bir Rusya kurulmadan önce Novgorod, Tver, Moskova gibi şehirlere yerleşim kurmuş feodal Slav birimleri olarak varlıklarını sürdürüyorlardı. Erken Ortaçağ’da Viking Akınları yüzünden illallah eden Ruslar tam Vikinglerden kurtulduk derken bu sefer Moğol Akınları yüzünden gün yüzü göremediler. Bu arada Ruslar derken bir genelleme yapıyorum aslında bahsettiğim bizdeki Beylikler Dönemi gibi olan birbiriyle çekişen knezlikler. Saydığım şehirlerin her biri ayrı knezlikti. 

   Dedim ya Moğol Akınları ve ardından kurulan Altın Orda Beyliği bölge halkı olan Ruslar’a rahat nefes aldırmıyordu. Ta ki Timur devasa ordularıyla gelip Altınordu’yu tarumar edene kadar. Anadolu’da bölgenin abisi Osmanlı’yı tokatlayıp siyasal birliği nasıl başına buyruk bıraktıysa aynısını Kafkaslar’da Altınordu’yu güçsüzleştirerek yaptı ve Ruslar’a da gün doğdu.

Gelelim Korkunç İvan’a. 1530 yılında İvan doğdu. Doğduğu zaman Moskova Prensliği siyasal ve askeri olarak diğer prensliklerden daha üstün konumdaydı. Küçük yaşta ( 3 yaşında yani ) ailesini kaybeden İvan artık Moskova Knezi olmuştur. 1547 yılında ise yağız bir delikanlı olarak tam anlamıyla hükmetmeye başlamıştır.
   Başlarda her şey İvan için güzel gitmiştir. Gelene ağam gidene paşam diyerek iç siyaseti kendi istediği gibi şekillendirmiş. Sevdiği bir eşi, ardından gelebilecek varislere sahiptir. Sınırları genişleterek üstünlüğünü diğer knezliklere kabnl ettirerek İlk Rus Çarı olarak taç giymiştir. İvan tam olarak balayı yaşamaktadır.
   Eşinin ölümüyle kahramanımız değişimlere uğramaya başlar. Yaşadığı güvensizlik paranoya boyutuna varır. Zamanında aristokratlara ve boyarlara verdiği hakları tek tek alarak gittikçe merkezileşen bir devlet yapısı inşa eder. Kendisi hakkında söylenti çıkartan Novgorod Şehri’ni dümdüz eder. Ömrünün son zamanlarında öyle paranoyaklaşır ki kendisine muhalefet eden oğlunu öldürür. Kendisi de iki yıl sonra satranç oynarken hayatını kaybeder. Ardından gelen oğlu Fyodor ardından bir varis bırakamadığı için Rurik Hanedanı sona erer.
feodor-i-of-russia-ivan-iv-vasliyevich
          İvan’ın değişimi ( sağdan sola )
   Tüm bu öz geçmişinin ardında İvan ile ilgili bir anekdot bulunmaktadır. İnşa ettirdiği St. Basil Katedrali’ni ( Hani Moskova’nın simgesi olan dondurmaya benzeyen bina. ) o kadar beğenir ki mimarları aynısından yapamasınlar diye kör ettirir.
   İvan Ruslar arasında saygı gören bir tarihi kişiliktir. 1960lı yıllarda mezarı açıldığı zaman ise zehirlendiğine kanıt olabilecek şekilde vücudundan cıva kalıntıları çıkmıştır.  

Bir Cevap Yazın